B12 Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

B12 eksikliği; halsizlik, unutkanlık, dikkat dağınıklığı, baş dönmesi, el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve denge sorunlarıyla kendini gösterebilir. Uzun süren şikâyetlerde yalnızca vitamin takviyesi kullanmak yerine eksikliğin nedeni araştırılmalıdır.

B12 Vitamini Nedir?

B12 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin üretimi ve sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli vitaminlerden biridir. Vücutta yeterli B12 bulunmadığında hem kansızlık hem de sinir sistemiyle ilgili belirtiler gelişebilir.

Eksiklik yavaş ilerlediği için bazı hastalar şikâyetlerini uzun süre yoğun çalışma, stres veya uykusuzluğa bağlayabilir.

B12 Eksikliği Belirtileri

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Sürekli halsizlik ve enerji düşüklüğü
• Çabuk yorulma
• Unutkanlık ve odaklanma güçlüğü
• El ve ayaklarda uyuşma
• Karıncalanma veya yanma hissi
• Baş dönmesi
• Denge problemi
• Kas güçsüzlüğü
• Soluk cilt görünümü
• Çarpıntı ve nefes darlığı
• Dilde yanma veya kızarıklık
• İştahsızlık

B12 eksikliğinde sinir sistemiyle ilgili şikâyetler, kansızlık gelişmeden de başlayabilir. Bu nedenle hemoglobin normal olsa bile uyuşma, karıncalanma veya denge bozukluğu varsa değerlendirme gerekebilir.

Halsizlik ve Unutkanlık Yapar mı?

B12 eksikliğinde kişi yeterince uyusa bile kendini yorgun hissedebilir. Gün içinde dikkatini toplamakta zorlanabilir, isimleri veya günlük işleri unutabilir.

Ancak halsizlik ve unutkanlık yalnızca B12 eksikliğine bağlı değildir. Demir eksikliği, D vitamini düşüklüğü, tiroid hastalıkları, kan şekeri düzensizliği ve uyku bozuklukları da benzer yakınmalara neden olabilir.

Uyuşma ve Karıncalanma Neden Olur?

B12 vitamini sinirlerin korunmasında rol oynar. Eksiklik uzun sürdüğünde özellikle el ve ayaklarda uyuşma, iğnelenme, karıncalanma veya yanma hissi ortaya çıkabilir.

Bazı hastalarda yürümede dengesizlik ve kas güçsüzlüğü de görülebilir. Uzun süren nörolojik belirtilerin geciktirilmeden değerlendirilmesi önemlidir.

B12 Eksikliği Neden Olur?

B12 eksikliği yalnızca yetersiz beslenmeden kaynaklanmaz. Başlıca nedenler şunlardır:

• Hayvansal gıdaların yetersiz tüketilmesi
• Vegan veya sıkı vejetaryen beslenme
• Mide ve bağırsaklardan emilim bozukluğu
• Pernisiyöz anemi
• Mide ameliyatları
• İleri yaş
• Bazı mide ilaçlarının uzun süre kullanılması
• Metformin gibi bazı ilaçlar
• Çölyak veya bağırsak hastalıkları

Kişi yeterli miktarda B12 alsa bile emilim sorunu nedeniyle eksiklik yaşayabilir.

B12 Eksikliği Nasıl Anlaşılır?

Tanı yalnızca belirtilere göre konulmaz. Dahiliye değerlendirmesinde şu testlerden yararlanılabilir:

• Tam kan sayımı
• B12 düzeyi
• Folat
• Ferritin ve demir değerleri
• Gerekli durumlarda homosistein
• Gerekli durumlarda metilmalonik asit
• Tiroid testleri

Kan sonucu, hastanın belirtileri ve kullandığı ilaçlarla birlikte yorumlanmalıdır.

B12 Takviyesi Herkese Aynı mı Verilir?

Hayır. Tedavi; eksikliğin derecesine, nedenine ve hastanın şikâyetlerine göre planlanır. Bazı kişilerde ağızdan kullanılan takviyeler yeterli olabilirken, emilim sorunu veya belirgin sinir sistemi bulguları bulunan hastalarda farklı tedaviler gerekebilir.

Doktor önerisi olmadan uzun süre gelişigüzel takviye kullanmak, altta yatan nedeni gözden kaçırabilir.

Ne Zaman Dahiliye Doktoruna Başvurulmalı?

Şu durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:

• Halsizlik uzun süredir devam ediyorsa
• El ve ayaklarda uyuşma varsa
• Unutkanlık veya odaklanma güçlüğü arttıysa
• Denge bozukluğu başladıysa
• Kan testinde B12 düşüklüğü saptandıysa
• B12 tedavisine rağmen değerler tekrar düşüyorsa
• Mide veya bağırsak hastalığı bulunuyorsa

Adana’da B12 Eksikliği Değerlendirmesi

Adana’da B12 eksikliği, halsizlik, unutkanlık, uyuşma veya karıncalanma şikâyeti yaşayan hastalar için dahiliye muayenesi önemlidir.

Doç. Dr. Mehmet Bankir tarafından yapılacak değerlendirmede yalnızca B12 sonucu değil; tam kan sayımı, demir depoları, tiroid fonksiyonları, D vitamini düzeyi, kullanılan ilaçlar ve olası emilim sorunları birlikte ele alınır.

Sık Sorulan Sorular

B12 eksikliğinin en sık belirtisi nedir?

Halsizlik ve enerji düşüklüğü sık görülür. Uyuşma, karıncalanma, unutkanlık ve denge sorunu da gelişebilir.

B12 eksikliği unutkanlık yapar mı?

Evet. B12 eksikliği bazı kişilerde dikkat dağınıklığı, zihinsel yorgunluk ve unutkanlığa neden olabilir.

B12 eksikliği el ve ayakları uyuşturur mu?

Evet. Sinir sistemi etkilendiğinde el ve ayaklarda uyuşma, iğnelenme veya karıncalanma görülebilir.

B12 eksikliği için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için dahiliye, yani iç hastalıkları uzmanına başvurulabilir.

B12 iğnesi herkes için gerekli midir?

Hayır. Tedavi şekli eksikliğin nedeni, düzeyi, emilim durumu ve belirtilere göre doktor tarafından belirlenir.